x
در حال بارگذاری ...

پنجره و معماری از گذشته تا امروز

پنجره و معماری ، تعویض پنجره ، پنجره ایرانی

پنجره و معماری یکی از پیوسته ترین مفاهیم تشکیل دهنده طراحی ساختمان می باشند .
اصلی ترین وظیفه پنجره تامین نور، دید و تهویه می باشد و علاوه بر آن می تواند
نشان دهنده مفاهیم طراحی معمار یا طراح در بنا باشد .
در طراحی داخلی ، فرم پنجره می تواند القا کننده حس فضا باشد .
پنجره های افقی و عریض برای طویل نشان دادن فضا و پنجره های بلند و ایستاده برای
مرتفع تر نشان دادن فضا استفاده می شوند .
در نتیجه یکی از عوامل ایجاد هویت مکان، نحوه جانمایی صحیح پنجره می باشد.

پنجره و معماری

پنجره ها گاه تابع شرایط اقلیمی هستند . در کویر و اقلیم گرم و خشک ،

پنجره های کوچکتری می بینیم تا اهل خانه را در برابر باد گرم و خشک کویری محافظت کنند

در حالیکه در اقلیم گرم و مرطوب و معتدل و مرطوب پنجره های عظیم تری را مشاهده میکنیم

که باعث کوران هوا و رفع مشکل شرجی بودن هوا می شوند.

در اقلیم سردو کوهستانی نیز پنجره ها کوچک در نظر گرفته می شدند تا گرم کردن خانه در زمستان

راحت تر میسر گردد.

طراحی پنجره و معماری ساختمان یا با توجه به این مولفه ها ( شرایط اقلیمی ) صورت می پذیرد

و یا تنها برای نشان دادن منظره یا انتقال مفهومی انتزاعی و استعاری مورد استفاده واقع می شوند .

پنجره و معماری

پنجره و معماری ایرانی از گذشته تا امروز

در معماری ایران ، پنجره از جایگاه ویژه ای برخوردار است . در معماری سنتی ایرانی علاوه بر

ساخت پنجره با کاربردهای پیش گفته ، سعی بر آن می شد تا در نما سازی هم از پنجره ها

حداکثر استفاده برده شود .

نماهایی با تلفیقی از سقف های طاقی شکل و گنبدی منقوش به پنجره هابی زیبا و رنگین

که چهره زیباتری در شهر ایجاد می کردند .

توجه به زیبا سازی در کنار کاربردی بودن بنا ، سبب شد تا در گذشته ، بناهایی ماندگار و متفاوت خلق شوند .

به همین منظور در معماری قدیم ایران ، پنجره های گوناگونی ساخته شده است که از جمله آن ها

می توان به پنجره های روزن ، مشبک ، ارسی و جام خانه اشاره کرد.

پنجره های روزن در بازی پنجره و معماری

پنجره های روزن در معماری ایران، به پنجره هایی اطلاق می شد که نقش فرعی و

مکمل را برای تهویه و نورگیری فضاهای بزرگ ایفا می کردند.

نمونه هایی از این پنجره ها را می توان در حجره های مکاتب یا کاروانسرا ها یافت .

پنجره و معماری

ناگفته نماند بر روی بیشتر روزن ها پوششی از جنس آجر، گچ یا چوب قرار می دادند

تا مانعی برای ورود پرندگان شوند و تشعشعی زیباتر و دلنشین تر از نور فراهم آورند .

پنجره های روزن در اشکال متفاوتی مانند مستطیل ، مربع ، دایره و یا ترکیبی از مثلث با مربع یا مستطیل ساخته می شدند .

نور گیری و تهویه فضاهای خدماتی مانند مطبخ ها و انبار ها هم توسط همین پنجره ها و از مسیر سقف محقق می شد .

در بالاترین نقاط سقف بسیاری از دهانه های بازار های سر پوشیدهء قدیمی هم ، پنجره های روزن تعبیه شده است .

پنجره های مشبک

در دنیای پنجره و معماری

پنجره های مشبک از یک سطح شبکه ای ساخته می شدند و به راحتی از یک طرف

به سمت دیگر ایجاد امکان دید و تردد هوا می نمودند .

پنجره و معماری

این پنجره ها در بخشهای گوناگونی از بنا مورد استفاده قرار می گرفتند و از مصالح مختلفی

مانند سنگ ، آجر ، گچ ، کاشی و چوب ساخته می شدند .

به بیان ساده تر این پنجره ها ، از سطحی دارای فضاهای پر و خالی استفاده می کردند تا

علاوه بر تامین نور و تهویهء هوا ، حریم خصوصی را هم محفوظ بدارند .

در مناطق گرم و مرطوب از پنجره های مشبک به عنوان جان پناه در پشت بام ها هم استفاده می شد

تا با وزش باد از داخل فضاهای خالی ، کمکی در رفع رطوبت پشت بام شود .

همچنین در مواردی از پنجره های مشبک ، در فضاهایی مانند زیر زمین استفاده می شد تا تهویه مناسب به سمت حیاط صورت گیرد.

این پنجره ها نمونه دیگری از در هم تنیدگی پنجره و معماری ایرانی در گذشته ها محسوب می شوند .

پنجره های ارسی

در نگاه پنجره و معماری

یکی دیگر از معروف ترین پنجره های سنتی ایران ، پنجره های ارسی است که نمادی شکوهمند

از تعامل پنجره و معماری باستانی در ایران محسوب می شوند .

این پنجره ها به صورت لنگه  طراحی می شدند تا به آسانی در داخل یک چهارچوب قرار بگیرند

و به صورت عمودی یا افقی گشوده شوند .

معمولا پنجره های ارسی را طوری می ساختند که تمام سطح بیرونی اتاق را در بر بگیرد .

پنجره یو پی وی سی آرکاوین ، پنجره و معماری

همچنین سطح مشبک ارسی ها از چندین کارکرد مهم بر خوردار بود .

اول اینکه امکان عبور نور مناسب را به داخل فراهم می کرد و دوم آنکه اجازه می داد افراد داخل خانه

به راحتی از تماشای منظره بیرونی لذت ببرند و همزمان از تابش شدید نور خورشید به داخل در فصل گرما نیز جلوگیری می کرد .

کارکرد مهم دیگر پنجره های ارسی حفظ حریم خانه و بهبود شرایط محرمیت آن بود ، به گونه ای که

امکان دید مستقیم از بیرون به داخل اتاق ها و تالار ها میسر نبود .

بیشترین محل استفاده از پنجره های ارسی در فضای درونی خانه و در بالاخانه ها و اتاق های گوشواره

که در یک یا دو سوی تالار های بزرگ و مرتفع قرار داشتند بود .

معمولا سطح پنجره های ارسی را با نقش های گوناگون ، گره سازی ها و

شیشه های رنگین و ساده مزین می کردند و بر زیبایی آن می افزودند.

پنجره های جام خانه

در ارتباط پنجره و معماری

جامخانه ها در گذشته نوعی از پنجره بودند که بیشتر بر روی سقف های گنبدی شکل تعبیه می شدند.

جامخانه معمولا از جنس سفال بود و به صورت کروی شکل ساخته می شد و بر فراز پشت بام ها تعبیه می شد .

پنجره و معماری

بر روی سطح سفالین این پنجره ها حفره هایی در نظر گرفته می شد که بر روی آنها یک جام شیشه قرار می گرفت.

از جامخانه بیشتر در فضاهایی استفاده می شد که بتوانند با بر داشتن تعدادی از جام ها

در فصول مختلف سال ، میزان حرارت یا رطوبت فضا را در آنها به راحتی تنظیم کنند .

برای اتصال شیشه و بدنه پنجره هم از بتونه استفاده می شد تا صاحب خانه بتواند

در صورت نیاز به راحتی شیشه ها را از پنجره ها جدا کند.

پنجره های جام خانه هم در کمال هوشمندی از تعامل پنجره و معماری سنتی ایران زمین حکایت می کنند .

تغییر سبک زندگی و ورود پنجره های نوین به ایران

با تغییر سبک زندگی و بلندمرتبه شدن ساختمانها در ایران و همزمان با اهمیت بهبود

هزینه های انرژی و مبحث عایق شدن پنجره ها ، زمان به روز رسانی صنعت در و پنجره فرا رسید .

در این دوره با بهره گیری از تجارب کشورهای صنعتی ،  پای پنجره های دوجداره به معماری نوین

ایرانی گشوده شد و پنجره ها بدینجا رسیدند که امروز شاهد آن هستیم .

استفاده از پنجره های دوجداره با متریال upvc و یا آلومینیوم ، هرچند با نسل گذشته پنجره ها

فاصلهء زیادی پیدا کرده ، اما هنوز استفاده از طرح های مختلف سنتی در آنها مشهود است .

چراکه به هر تقدیر پنجره و معماری در ایران همواره بر پسند و سلیقهء ایرانی استوار بوده

و سلایق فرهنگی ایرانیان هنوز همان رنگ و بوی دیرین را مرجح می داند .

پنجره و معماری

پنجره و معماری در ایران همواره در تعاملی گسترده به سر برده اند و امروزه هم

همین تعامل و در هم تنیدگی با مولفه های باستانی و دیرین در جریان است .

پنجره و معماری

با این امید که ما هم در آرکاوین همواره روشهای بیشتری در نزدیکی و وفاق محصولات خود

با نگاه فرهنگ غنی ایرانی کسب نماییم .

در همین رابطه می توانید دانسته های خود را با مطالعه این مقاله هم غنا ببخشید

لطفا تجارب و دیدگاه خود را در این باره در صفحه گوگل پلاس آرکاوین با سایرین به اشتراک بگذارید

لطفا در اینستاگرام هم از آرکاوین حمایت کنید .

در کانال آپارات آرکاوین هم ویدئوهای متنوعی برایتان آماده کرده ایم .

 
برچسب‌ها:
دیدگاه
دیدگاه خود را بفرستید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *